KİRA GELİRİ ELDE EDENLER İÇİN BEYANNAME DÜZENLEME REHBERİ

KİRA GELİRİ ELDE EDENLER İÇİN BEYANNAME DÜZENLEME REHBERİ

Posted February 28 07:47 in Mali Konular, TÜM YAZILAR by Gökhan Günay | No Comment

KİRA GELİRİ ELDE EDENLER İÇİN BEYANNAME DÜZENLEME REHBERİ
 

Bu rehber, 2012 yılında, sahip oldukları mal ve hakları kiraya verenlere;

kira gelirine konu mal ve haklar, vergiden istisna kira tutarı, beyan edilen

kira gelirlerinden indirilecek giderler, kira ödemelerinde vergi kesintisi ve

ödenmesi gereken verginin hesaplanması konularında genel bilgiler sunmak

amacıyla hazırlanmıştır.


 

Rehberde, konut ve işyeri kira gelirinin hangi hallerde beyan edileceğine

ve kira gelirlerinin diğer gelir unsurları ile bir arada elde edilmesi halinde

beyan edilmesi gereken tutarın tespitine ilişkin açıklamalı örnekler de yer

almaktadır.

 

1. KİRA GELİRİ

 

Gelir Vergisi Kanununda belirtilen mal ve hakların kiraya verilmesi

karşılığında elde edilen gelirler “gayrimenkul sermaye iradı” olarak ifade

edilmektedir ve belli koşullarda gelir vergisine tabi tutulmaktadır.

Gayrimenkul sermaye iradının mükellefi, kira gelirine konu mal ve

hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri ile

kiralanmış bir mal veya hakkın kiraya verilmesi durumunda kiracılarıdır.

 

 

2. KİRA GELİRİNE KONU MAL VE HAKLAR

Kira gelirine konu mal ve haklar, Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde tanımlanmıştır. Bunlar;

• Arazi, bina, maden suları, memba suları, madenler, taş ocakları, kum ve

çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların

mütemmim cüzileri ve teferruatı,

• Voli mahalleri ve dalyanlar,

• Gayrimenkullerin, ayrı olarak kiraya verilen mütemmim cüzileri ve

teferruatı ile bilumum tesisatı, demirbaş eşyası ve döşemeleri,

• Gayrimenkul olarak tescil edilen haklar,

• Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı, alameti

farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile

sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve

bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül

veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı

gibi haklar,

• Telif hakları,

• Gemi ve gemi payları ile bilumum motorlu tahmil ve tahliye vasıtaları,

• Motorlu nakil ve cer vasıtaları, her türlü motorlu araç, makine ve tesisat

ile bunların eklentileri

olarak ifade edilmektedir.

İhtira beratının mucitleri veya kanunî mirasçıları ile telif

haklarının müellifleri veya bunların kanuni mirasçıları

tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest

meslek kazancıdır.

Yukarıda yazılı mallar ve haklar, ticarî veya zirai bir işletmeye dahil

bulunduğu takdirde bunların iratları ticarî veya zirai kazancın tespitine ilişkin

hükümlere göre hesaplanır.

Tüccarlara ait olsa dahi, işletmeye dahil bulunmayan gayrimenkullerle

hakların kiraya verilmesinden elde edilen gelir de gayrimenkul sermaye iradı

kabul edilir.

Vakfın gelirinden hizmet karşılığı olmayarak alınan hisseler ile zirai faaliyete bilfiil iştirak etmeksizin sadece üründen pay alan arazi sahiplerinin

gelirleri de gayrimenkul sermaye iradı kabul edilir.

 

3. KİRA GELİRİNİN ELDE EDİLMESİ

 

Kira gelirinde gelirin elde edilmesi, tahsil esasına bağlanmıştır. Tahsil

esasına göre kira gelirinin vergilendirilmesi için nakden veya ayni olarak

tahsil edilmiş olması gerekmektedir.

 

3.1. Kira Bedelinin Nakden Tahsil Edilmesi

Kira bedelinin nakden tahsil edilmesi, kiranın Türk parası veya yabancı

para ile ödenmesini ifade eder. Alınan çek bedelleri de nakden tahsilat sayılır.

• Mükellefler tarafından o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak tahsil edilen

kira bedelleri, tahsil edildiği yılın hasılatı sayılır.

Örneğin; 2009, 2010 ve 2011 yılları kira gelirleri topluca 2012 yılında

tahsil edilirse, 2012 yılının geliri olarak dikkate alınacaktır.

• Gelecek yıllara ait olup, peşin tahsil edilen kira bedelleri, ödemenin

yapıldığı yılın değil, gelirin ilgili olduğu yılın hasılatı olarak kabul

edilir.

Örneğin; 2012, 2013 ve 2014 yılları kira gelirleri topluca 2012 yılında

tahsil edilirse, her yıla ait kira bedeli ilgili yılda beyan edilecektir.

Döviz cinsinden kiraya verme işlemlerinde tahsilatın yapıldığı tarihteki

T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak gayri safi hasılat belirlenir.

 

3.2. Kira Bedelinin Ayni Olarak Tahsil Edilmesi

Kiranın ayni olarak alınması halinde, tahsil edilen kiralar Vergi Usul

Kanunu hükümlerine göre emsal bedeli ile paraya çevrilir.

3.3. Kiraya İlişkin Tahsilat ve Ödemelerin Belgelendirilmesi

Kira geliri elde edenler ile kiracıların;

• Konutlarda her bir konut için 500 TL ve üzerinde kira geliri elde edilmesi

halinde,

• İşyerlerinde ise, miktar sınırlaması olmaksızın

kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya

posta idareleri tarafından düzenlenen belgelerle tevsik etmesi zorunluluğu

bulunmaktadır.

Banka, benzeri finans kurumları veya posta idareleri aracı kılınmak

suretiyle, para yatırma veya havale, çek veya kredi kartı gibi araçlar kullanılmak

suretiyle yapılan tahsilat ve ödemeler karşılığında dekont veya hesap bildirim

cetvelleri düzenlendiğinde, bu belgeler tevsik edici belge kabul edilecektir.

Bankaların internet şubeleri üzerinden yapılan ödeme ve tahsilatlar da aynı

kapsamdadır.

Söz konusu zorunluluklara uymayanlara kesilecek ceza, Vergi Usul

Kanununun mükerrer 355 inci maddesinin o yıl için belirlenen özel usulsüzlük

cezası miktarından az olmamak üzere her bir işlem için bu işleme konu tutarın

% 5’idir.

4. KİRA BEDELİNİN HİÇ OLMAMASI VEYA DÜŞÜK

OLMASI

Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması halinde, “emsal kira

bedeli” esas alınır. Buna göre;

• Gayrimenkulün bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılması,

• Kiraya verilen gayrimenkulün kira bedelinin emsal kira bedelinden düşük

olması

hallerinde emsal kira bedeli esası uygulanacaktır.

Kiraya verilen bina ve arazilerde emsal kira bedeli, varsa yetkili özel

makamlarca veya mahkemelerce saptanmış kira bedelidir. O bina ya da arazi

için kira takdiri veya tespiti yapılmamışsa emsal kira bedeli, emlak vergisi

değerinin % 5’idir.

Bina veya arazi dışında kalan mal ve haklarda emsal kira bedeli, bunların

maliyet bedelinin %10’udur. Bu bedel bilinmiyorsa, Vergi Usul Kanununun

servetlerin değerlemesi hakkındaki hükümlerine göre belli edilen değerlerinin

% 10’udur.

Örnek: Senem ÖZCAN, 2012 yılında emlak vergisi değeri 240.000

TL olan bir apartman dairesini bedelsiz olarak arkadaşının kullanımına

bırakmıştır.

Bu durumda, mükellefin kira geliri elde etmediği halde, emsal kira bedeli

hesaplaması ve bulunacak tutar kadar kira geliri elde etmiş sayılması gerekmektedir.

Emsal Kira Bedeli: 240.000 x % 5= 12.000 TL olacaktır. Bu tutar, beyan

edilmesi gereken gelir olarak dikkate alınacaktır.

Aşağıda belirtilen hallerde ise emsal kira bedeli esası uygulanmaz:

• Boş kalan gayrimenkullerin korunması amacıyla bedelsiz olarak

başkalarının ikametine bırakılması,

• Binaların mal sahiplerinin çocuklarının, anne ve babalarının veya

kardeşlerinin ikametine tahsis edilmesi, (Ancak, bu kimselerin her

birinin ikametine birden fazla konut tahsis edilmişse bu konutların yalnız

birisi için emsal kira bedeli hesaplanmaz. Örnek olarak, mal sahibi baba,

çocuğunun ikametine iki adet gayrimenkul tahsis etmişse sadece bir adet

gayrimenkul için emsal kira bedeli hesaplanmayıp diğeri için emsal kira

bedeli hesaplanacaktır.)

• Mal sahibi ile birlikte akrabaların da aynı evde veya dairede ikamet

etmesi,

• Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve

belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan kiralamalar.

5. KİRA GELİRLERİNDE İSTİSNA UYGULAMASI

Konut kira geliri elde eden kişilerin, yıllık olarak tespit edilen istisna

tutarının (2012 yılı için istisna tutarı 3.000 TL) altında kira geliri elde etmeleri

halinde vergi dairesinde mükellefiyet kaydı açtırmasına ve beyanname

vermesine gerek bulunmamaktadır.

İstisna tutarının üzerinde konut kira geliri elde edilmesi halinde ise

yıllık beyanname ile beyan edilen kira gelirinden istisna tutarının düşülmesi

gerekmektedir.

İstisna uygulaması sadece konut olarak kiraya verilen

gayrimenkullerden elde edilen gelirler için söz konusudur.

Örneğin, konut ve işyeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi

halinde, istisna sadece konut kira gelirine uygulanır. İşyeri kira gelirine istisna

uygulanmaz. (Bakınız Örnek 4)

Kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan

etmek zorunda olanlar, 3.000 TL’lik istisnadan yararlanamazlar.

• Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde, bu konuttan elde

edilen kira gelirlerinin vergilendirilmesinde, her bir ortak için (2012 yılı

için) 3.000 TL’lik istisna ayrı ayrı uygulanacaktır.

• Mirasın paylaşılmamış olması halinde, her bir mirasçı istisnadan ayrı ayrı

yararlanacaktır.

Bir mükellefin birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde,

istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır.

(Bakınız Örnek 8)

6. KİRA GELİRİNİN TESPİTİNDE İNDİRİLECEK

GİDERLER

Kira gelirinin vergilendirilmesinde, elde edilen gelirin safi tutarı iki farklı

şekilde tespit edilebilmektedir.

• Götürü Gider Yöntemi (Hakları kiraya verenler hariç)

• Gerçek Gider Yöntemi

Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi, taşınmaz malların tümü için

yapılır. Bunlardan bir kısmı için gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider

yöntemi seçilemez.

Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, iki yıl geçmedikçe gerçek

gider yöntemine dönemezler.

6.1. Götürü Gider Yönteminde Gider İndirimi

Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, kira gelirlerinden istisna

tutarını düştükten sonra kalan tutarın % 25’i oranındaki götürü gideri

gerçek giderlere karşılık olmak üzere indirebilirler. Hakları kiraya verenler,

götürü gider yöntemini uygulayamazlar. (Örnek olarak, işyeri kira geliri

ile birlikte hak kira geliri de elde eden mükellefler, verecekleri gelir vergisi

beyannamelerinde hak kira geliri yer aldığından dolayı gerçek gider yöntemini

seçmek zorundadırlar.)

6.2. Gerçek Gider Yönteminde İndirilecek Giderler

Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda, brüt kira geliri tutarından

aşağıdaki giderlerin gerçek tutarları indirilebilir.

• Kiraya veren tarafından kiraya verilen gayrimenkul için ödenen

aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri,

• Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün önemi ile

orantılı olan idare giderleri,

• Kiraya verilen mal ve haklara ait sigorta giderleri,

• Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara harcanan

borçların faiz giderleri,

• Konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından

itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin % 5’i (İktisap bedelinin % 5’i

tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanacak, indirilmeyen kısım gider fazlalığı sayılmayacaktır. 2008 yılından

önce iktisap edilen konutlar için indirimden yararlanılması mümkün

bulunmamaktadır.)

İktisap bedelinin % 5’i tutarındaki bu indirim, sadece konut olarak

kiraya verilen bir adet gayrimenkul için uygulanacaktır.

İşyeri olarak kiraya verilen gayrimenkuller % 5’lik gider indiriminden yararlanamayacaktır.

• Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen vergi, resim, harç ve şerefiyelerle

kiraya veren tarafından belediyelere ödenen harcamalara katılma

payları,

• Amortismanlar,

• Kiraya veren tarafından kiraya verilen gayrimenkul için yapılan onarım

giderleri ile bakım ve idame giderleri,

• Kira ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve

diğer gerçek giderler,

• Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları

konut veya lojmanların kira bedeli, (İndirilmeyen kısım gider fazlalığı

sayılmayacaktır.)

Türkiye’de yerleşik olmayan mükelleflerin (Çalışma veya oturma izni

alarak altı aydan daha fazla bir süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları

dahil), yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedelleri Türkiye’de elde edilen kira

gelirinden gider olarak indirim konusu yapılamaz.

• Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak sözleşmeye, kanuna veya

ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar.

Gerçek gider yöntemini seçen mükelleflerin, yaptıkları giderlerle

ilgili belgeleri ilgili bulundukları yılı takip eden yıldan başlayarak

5 yıl süresince saklamaları ve vergi dairesince istendiğinde ibraz

etmeleri gerekmektedir.

6.2.1. Gerçek Gider Yönteminde İstisnadan Yararlanılması

Halinde İndirilecek Giderin Hesaplanması

Gerçek gider yönteminin seçilmesi ve konut kira gelirlerine uygulanan

istisnadan yararlanılması durumunda, gerçek gider tutarının istisnaya isabet

eden kısmı, gayri safi hasılattan indirilemeyecektir.

Vergiye tabi hasılata isabet eden indirilebilecek gider kısmı aşağıdaki

formül kullanılarak hesaplanabilir.

İndirilebilecek Gider = Toplam Gider x Vergiye Tabi Hasılat*

Toplam Hasılat

(*) Vergiye Tabi Hasılat = Toplam Hasılat – Konut Kira Geliri

Örnek: Ayşegül GÜÇLÜKAYA, sahibi olduğu konutu 2012 yılında kiraya

vermiş olup, 15.000 TL kira geliri elde etmiştir. Başka geliri bulunmayan

mükellef gayrimenkulü ile ilgili olarak, 3.500 TL harcama yapmış olup, gerçek

gider yöntemini seçmiştir.

Mükellefin gerçek gider olarak indirebileceği tutar, 3.500 TL tutarındaki

toplam giderin vergiye tabi hasılata isabet eden kısmı kadar olacaktır.

Vergiye Tabi Hasılat = 15.000 – 3.000 = 12.000 TL

İndirilebilecek Gider = (3.500 x 12.000) / 15.000 = 2.800 TL

 

7. ZARAR DOĞMASI HALİ

Gayrimenkul sermaye iradına konu olan sermayenin kendisinde meydana

gelen eksilmeler zarar sayılmaz ve iradın gayri safi miktarının tespitinde gider

olarak kabul edilmezler.

Gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının hesabında giderlerin fazlalığı

dolayısıyla doğan zararlar, beş yılı geçmemek üzere gelecek yıllarda elde

edilen kira gelirlerinden gider olarak düşülebilir. Bu durumun iki istisnası

vardır:

• Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konut

veya lojmanların kira bedellerini indirim konusu yapmaları durumunda bir

zarar doğması halinde, bu zararın gelecek yıllarda elde edilen gayrimenkul

sermaye iradından indirim konusu yapılması söz konusu değildir.

• Konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkule ait hasılattan indirim

konusu yapılan iktisap bedelinin % 5’i oranındaki tutarın indirilemeyen

kısmı gider fazlalığı olarak dikkate alınamaz.

 

8. KİRA ÖDEMELERİNDE VERGİ KESİNTİSİ

Gayrimenkul sermaye iradına konu olan mal ve hakları kiralayan Gelir

Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılan kişi, kurum ve kuruluşlar, kira

ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi (tevkifat) yapmak zorundadırlar.

Kiracı olan bu kişi ve kuruluşlar, yaptıkları kira ödemelerinin brüt tutarı

üzerinden % 20 oranında gelir vergisi kesintisi yapmak zorundadırlar.

Bu vergi kesintisi, gelecek aylara veya yıllara ait olmak üzere peşin

ödenen kira bedeli üzerinden de yapılacaktır. Örneğin; 3 aylık veya 1 yıllık

işyeri kirası peşin tahsil edildiğinde, bu durumda peşin tahsil edilen kiranın

tamamı vergi kesintisine tabi tutulacaktır.

Kiracı, basit usulde vergilemeye tabi bir mükellef ise, vergi kesintisi

yapma yükümlülüğü bulunmadığından, kira ödemesi üzerinden

vergi kesintisi yapmayacaktır.

Kiraya verilen gayrimenkulün hem konut hem de işyeri olarak kullanılması

halinde ise; kiralanan yerin tamamı veya bir kısmı işyeri olarak kullanıldığı

sürece, kira bedelinin tamamı vergi kesintisine tabi olacaktır.

 

9. KİRA GELİRİNİN BEYANI

Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan

mükelleflerden;

• Bir takvim yılı içinde elde ettiği konut kira geliri, istisna tutarını (2012

yılı için 3.000 TL) aşanlar,

• İşyeri kira gelirleri üzerinden vergi kesintisi yapılanlardan, kira gelirlerinin brüt tutarı beyanname verme sınırını (2012 yılı için 25.000 TL)

aşanlar, (Bakınız Örnek 4)

(Beyanname verme sınırı olan 25.000 TL’nin aşılıp aşılmadığının

tespitinde, gelir vergisi kesintisine tabi brüt kira gelirleri ile konut kira gelirinin

gelir vergisinden istisna edilen tutarı aşan kısmı birlikte dikkate alınacaktır.)

• Bir takvim yılı içinde mal ve hakların kiralanmasından elde edilen

gelirlerden kesinti ve istisna uygulamasına konu olmayan ve tutarı

beyanname verme sınırını (2012 yılı için 1.290 TL) aşanlar

(BakınızÖrnek:7) yıllık beyanname vereceklerdir.

Vergi kesintisine ve istisna uygulamasına konu olmayan kira gelirlerinin

beyanında (Örneğin, basit usuldeki mükellefe kiraya verilen işyerinden elde

edilen kira gelirlerinde olduğu gibi), 1.290 TL’lik tutar bir istisna olmayıp,

beyanname verme sınırıdır. Bu tutarı aşan bir işyeri kira geliri olduğunda

tamamı beyan edilecektir.

Aile bireylerinin her birinin sahip oldukları mal ve haklardan elde ettikleri

kira gelirleri için kendi adlarına ayrı ayrı beyanname vermeleri gerekmektedir.

Beyanname, geliri elde eden aile bireyi adına düzenlenerek imzalanacaktır.

Küçük ve kısıtlıların mükellef olması durumunda bunlar adına verilecek

olan yıllık gelir vergisi beyannamesi veli, vasi veya kayyum tarafından

imzalanır.

Mal ve haklara hisseli olarak sahip olunması halinde, her ortağın sadece

kendi hissesine karşılık gelen kira gelirlerini beyan etmesi gerekmektedir.

(Bakınız Örnek:5)

 

10. YILLIK BEYANNAMEYE DAHİL EDİLEN GELİRLERDEN

YAPILACAK İNDİRİMLER

 

Yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlere ilişkin indirimler Gelir Vergisi

Kanunu ile diğer kanunlarda belirtilmiştir. Gelir vergisi matrahının tespitinde

gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıda belirtilen

indirimlerin yapılabilmesi için yıllık beyanname ile bildirilecek bir gelirin

bulunması ve yapılacak indirimlerin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması

gerekmektedir.

Buna göre indirim konusu yapılabilecek bazı hususlar şunlardır:

1. Şahıs sigorta şirketlerine ödenen primler ile bireysel emeklilik sistemine

ödenen katkı payları,

2. Eğitim ve sağlık harcamaları,

3. Bağış ve yardımlar,

4. Sponsorluk harcamaları,

5. Doğal afetler ile ilgili ayni ve

nakdi bağışlar,

6. Türkiye Kızılay Derneğine ve

Türkiye Yeşilay Cemiyetine

makbuz karşılığı yapılan nakdi

bağış ve yardımlar,

7. Bireysel Katılım Yatırımcısı

İndirimi (6327 sayılı Kanunla

Gelir Vergisi Kanununa eklenen

Geçici 82. maddeye göre

yapılacak indirim)

8. Eskişehir 2013 Türk Dünyası

Kültür Başkenti Hakkında

Kanuna göre kurulan Ajans ile EXPO 2016 Antalya Ajansına yapılan her

türlü nakdî ve ayni bağış ve yardımlar,

9. Diğer kanunlara göre tamamı indirilecek bağış ve yardımlar.

10.1. Şahıs Sigorta Şirketlerine Ödenen Primler ile Bireysel

Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Payları

Yıllık beyanname veren mükellefler, vergi matrahlarının tespitinde

bireysel emeklilik sistemine ödedikleri kendisine, eşine ve küçük çocuklarına

ait katkı payının beyan edilen gelirin % 10’una kadar olan kısmını gelir vergisi

matrahlarının tespitinde indirim konusu yapabileceklerdir. Bireysel emeklilik

dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin ise beyan edilen gelirin %

5’ine kadar olan kısmı matrahın tespitinde indirim konusu yapılacaktır. İndirim

konusu yapılacak tutarın hesaplamasında beyan edilen gelir olarak beyana tabi

geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükellefler için yıllık

gelir vergisi beyannamesinin safi irat satırında yer alan tutar esas alınacaktır.

Bireysel emeklilik sistemi ile diğer şahıs sigortaları için ödenen katkı payı

ve primlerin birlikte olması halinde matrahtan indirim konusu yapılabilecek

tutar beyan edilen gelirin % 10’u ile sınırlı olacaktır. Bu durumda şahıs sigorta

primleri için % 5 oranındaki sınır ayrıca aranacaktır. Diğer taraftan, indirim

konusu yapılacak prim, aidat ve katkı paylarının toplamı, asgari ücretin yıllık

brüt tutarını aşamaz (2012 yılı gelirlerine ilişkin olarak kullanılacak olan

asgari ücretin yıllık brüt tutarı 10.962 TL’dir).

10.2. Eğitim ve Sağlık Harcamaları

Aşağıda belirtilen şekilde

yapılan eğitim ve sağlık

harcamaları beyan edilen gelirin

% 10’unu aşmaması şartıyla

yıllık beyanname ile bildirilecek

gelirlerden indirilir.

• Eğitim ve sağlık harcamaları

Türkiye’de yapılmalıdır.

• Gelir veya kurumlar vergisi

mükellefi olan gerçek veya

tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmelidir.

• Söz konusu harcamalar mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına

ilişkin olmalıdır.

İndirim konusu yapılacak tutarın hesaplamasında gayrisafi hasılattan

giderler düşüldükten, geçmiş yıl zararları ve indirimler düşülmeden önceki

safi irat esas alınacaktır.

10.3. Bağış ve Yardımlar

10.3.1. Sınırlı İndirilecekler

Gelir vergisi mükellefleri, Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel

idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar

Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilecek

gelirin % 5’ini (kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki illerde zikredilen

kurum/kuruluş, dernek veya vakıflara yapılan bağış ve yardımların yıllık

toplamı beyan edilecek gelirin % 10’unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında

yaptıkları bağış ve yardımları yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerinden

indirim konusu yapabilirler.

10.3.2. Sınırsız İndirilecekler

a) Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere

ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli

yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile

çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi

ile mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılacak

ibadethaneler ve Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi

verilen tesislerin inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası

için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin

faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış

ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirilebilecektir.

Okul, sağlık tesisi, öğrenci yurdu ve diğer tesisler ile mülki idare

amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılan ibadethane ve Diyanet İşleri

Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin yapımı veya bu

tesislerin faaliyetlerine devam edebilmeleri için yapılan bağış ve yardımların

(harcamaların) herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın vergi matrahının

tespitinde dikkate alınabilmesi

için bu bağış ve yardımların

genel bütçeye dahil daireler, özel

bütçeli kamu idareleri, il özel

idareleri, belediyeler, köylere

yapılması gerekmektedir. Ayrıca,

mülki idare amirlerinin izni ve

denetimine tabi olarak yaptırılan

ibadethaneler ve/veya Diyanet

İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin inşası

veya faaliyetine devam etmesine yönelik yapılan bağış ve yardımların; anılan

amaçlarla kurulmuş bulunan vakıf veya derneklere de yapılması mümkündür.

b) Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek

ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde

bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet

bedellerinin tamamı beyan edilecek gelirden indirilebilecektir.

c) Genel ve özel bütçeli

kamu idareleri, il özel idareleri,

belediyeler, köyler, kamu yararına

çalışan dernekler, Bakanlar

Kurulunca vergi muafiyeti

tanınan vakıflar ve bilimsel

araştırma faaliyetinde bulunan

kurum ve kuruluşlar tarafından

yapılan ya da Kültür ve Turizm

Bakanlığınca desteklenen veya

desteklenmesi uygun görülen

çalışmalara ilişkin harcamalar ile bu amaçla yapılan her türlü bağış ve

yardımların tamamı beyan edilen gelirden indirim konusu yapılabilecektir.

10.4. Sponsorluk Harcamaları

3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri

Hakkında Kanun ile 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve
Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının;

• Amatör spor dalları için

tamamı,

• Profesyonel spor dalları

için % 50’si

yıllık beyanname ile

bildirilecek gelirlerden indirim

konusu yapılabilecektir.

10.5. Doğal Afetler ile

İlgili Ayni ve Nakdi Bağışlar

Bakanlar Kurulunca

yardım kararı alınan doğal

afetler dolayısıyla Başbakanlık

aracılığıyla makbuz karşılığı

yapılan ayni veya nakdi

bağışların tamamı indirim

konusu yapılabilecektir.

10.6. Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine

Makbuz Karşılığı Yapılan Nakdi Bağış ve Yardımlar

İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay

Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı

indirim konusu yapılabilecektir.

10.7. Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Hakkında

Kanuna göre kurulan Ajans ile EXPO 2016 Antalya Ajansına yapılan

her türlü nakdî ve ayni bağış ve yardımlar

Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Hakkında Kanuna göre

kurulan Ajansa ve EXPO 2016 Antalya Ajansına yapılan her türlü nakdî ve

ayni bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamalarının tamamı indirim konusu

yapılabilecektir.

10.8. Diğer Kanunlara Göre Tamamı İndirilecek Bağış ve

Yardımlar

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa,Türkiye Bilimsel

ve Teknik Araştırma Kurumunun Kuruluşu Hakkındaki Kanuna, Sosyal

Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununa, Atatürk Kültür, Dil ve

Tarih Yüksek Kurumu Kanununa, Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı

Kanununa, Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberlik Kanununa

ve İlköğretim ve Eğitim Kanununa göre yapılan ayni/nakdi bağışların ve

yardımların tamamı indirilebilecektir.

Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya

yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın varsa

mukayyet değeri, yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine

göre Takdir Komisyonunca tespit edilecek değeri esas alınır.

 

11. BEYANNAMENİN VERİLME ZAMANI VE YERİ

Mükelleflerin, 1 Ocak 2012 – 31 Aralık 2012 dönemine ait beyana

tabi gayrimenkul sermaye iradı gelirleri için 2013 yılının MART ayının

1’inci gününden 25 inci günü akşamına kadar beyannamelerini vermeleri

gerekmektedir.

Beyanname verme süresinin son gününün resmi tatil gününe rastlaması

halinde, tatilden sonraki ilk iş gününün tatil saatine kadar beyanname

verilebilir.

Beyanname; normal (adi) posta ile veya özel dağıtım şirketleri aracılığıyla

gönderilirse, vergi dairesine ulaştığı tarihte, taahhütlü posta ile gönderilmiş

ise zarfın üzerindeki postaya veriliş tarihinde verilmiş sayılır.

Takvim yılı içinde ülkeyi terk edenler, yurt dışına çıkma tarihinden önceki

15 gün içinde beyanname vermek zorundadırlar. Ölüm halinde ise beyanname

ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde mirasçılar tarafından verilir.

Beyanname, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilecektir.

Mükellefler normal olarak ikametgâhlarının bulunduğu yerin vergi dairesine

bağlıdırlar.

Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan

mükellefler, istemeleri halinde vergi dairesinden alacakları kullanıcı kodu,

parola ve şifreyi kullanmak suretiyle yıllık gelir vergisi beyannamelerini

elektronik ortamda doğrudan kendileri gönderebilecekleri gibi elektronik

beyanname gönderme aracılık yetkisi almış meslek mensupları aracılığıyla da

gönderebileceklerdir.

Sadece kira geliri elde eden 60 yaş üzeri mükellefler ile engelli

mükelleflerden yaşlılığı, engeli veya hastalığı nedeniyle vergi dairesine

gidemeyecek durumda olanların, bağlı oldukları vergi dairesini veya

Vergi İletişim Merkezini (VİMER) arayarak randevu almaları

halinde adreslerine gidilerek beyannamelerini doldurmalarına

yardımcı olunacaktır.

12. ÖNCEDEN HAZIRLANMIŞ KİRA BEYANNAME

SİSTEMİ

Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi; kira geliri elde eden

mükelleflerin MERNİS, banka, PTT, sigorta şirketleri, tapu gibi kurum ve

kuruluşlardan Başkanlığımız veri tabanına aktarılan bilgileri kullanılarak,

beyannamelerin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından önceden hazırlandığı ve

internet ortamında mükelleflerin onayına sunulduğu bir sistemdir.

Sistemden sadece kira geliri elde edenler faydalanabilmektedir. Sistem

sadece 2011 ve takip eden yıllarda elde edilen kira geliri beyannameleri için

hazırlanmıştır. Sisteme;

• İnternet Vergi Dairesi şifresi kullanılarak, (Şifre yoksa, herhangi bir vergi

dairesine kimlikle başvurularak ücretsiz olarak alınabilir.) veya

• Kişiye özel hazırlanmış güvenlik soruları cevaplanarak giriş yapılabilir.

Kira geliri yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar da bu

sistemden yararlanabilmektedir. Bu bakımdan, vergi dairesinde mükellefiyet

kaydı bulunmadığında, internet vergi dairesinde hazırlanan kira beyannamesi

elektronik ortamda onaylandığı anda, şahıs adına vergi dairesinde mükellefiyet

tesisi ve vergi tahakkuku işlemleri otomatik olarak gerçekleştirilmektedir.

Onaylanan kira beyanına ilişkin ödemeler anlaşmalı bankalardan veya tüm

vergi dairelerinden yapılabilir. Ayrıca internet bankacılığı kullanılarak da

vergi borcu ödenebilir.

Sistemi kullanma zorunluluğu bulunmamaktadır.Beyannameler vergi

dairesine gidilerek elden veya internet ortamında (E-Beyanname Düzenleme

Programı) da verilebilir.

Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemine erişim ve

uygulama hakkında detaylı bilgiye Gelir İdaresi Başkanlığının

www.gib.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

 

13. KİRA GELİRİ ELDE EDİLDİĞİ HALDE BEYANNAME

VERİLMEMESİ VEYA EKSİK BEYAN EDİLMESİ

• Konutlardan elde edilen kira gelirleri beyan edilmez veya eksik beyan

edilirse, 2012 yılı için 3.000 TL’lik istisnadan yararlanılamaz. Ancak,

idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan edilmeyen

veya süresinde verilen beyannamede yer almayan konut kirası gelirlerini,

süresinden sonra verilen beyanname ile beyan edenler söz konusu

istisnadan yararlanabilirler.

• Geçmiş takvim yıllarına ait kira gelirlerini ilgili beyan döneminde hiç

beyan etmeyen veya eksik beyan eden kira geliri sahiplerinin bu gelirlerini,

Vergi Usul Kanununda yer alan Pişmanlık ve Islah hükümlerinden

yararlanarak beyan etmeleri de mümkündür. Vergi dairesinin bilgisine

girmeden önce, vergi dairesine kendiliğinden dilekçe ile bildirilmesi ve

dilekçenin verildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde hiç verilmemiş

beyannamenin verilmesi ya da eksik veya yanlış yapılan vergi

beyanının düzeltilmesi ve ödeme süresi geçmiş verginin aynı sürede

ödenmesi halinde bu mükellefler de konut istisnasından yararlanacak

ve gecikmeden dolayı adlarına vergi ziyaı cezası kesilmeyecektir. Bu

mükellefler hakkında pişmanlık zammı uygulanacak ve birinci

derece bir kat usulsüzlük cezası kesilecektir.

• Beyan edilmesi gereken kira gelirinin bildirilmemesi halinde, mükellef

adına iki kat birinci derece usulsüzlük cezası kesilir ve gelir takdir

komisyonunca takdir edilir. Takdir edilen gelir üzerinden, gelir vergisi ile

vergi ziyaı cezası hesaplanır. Vergi ziyaı cezası iki kat olarak kesilen

usulsüzlük cezası ile kıyaslanıp miktar itibariyle en ağırı uygulanır.

Ayrıca gecikilen her ay için gecikme faizi talep edilir.

• Bu şekilde tahakkuk eden vergi, ceza ve gecikme faizinin tahakkuk

tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Ödenmediği

takdirde, vergi dairesince ayrıca her ay için ayrı ayrı gecikme zammı

hesaplanmak suretiyle cebren tahsil yoluna gidilir. Ay kesirlerine isabet

eden gecikme zammı günlük olarak hesap edilir.

 

14. 2012 YILI GELİRLERİNE UYGULANACAK VERGİ

TARİFESİ

Gelir Vergisi Kanununa göre 2012 yılında elde edilen gelirlere aşağıda

yer alan vergi tarifesi uygulanarak gelir vergisi hesaplanır.

 

10.000 TL’ye kadar % 15

25.000 TL’nin 10.000 TL’si için 1.500 TL, fazlası % 20

58.000 TL’nin 25.000 TL’si için 4.500 TL (ücret gelirlerinde 88.000

TL’nin 25.000 TL’si için 4.500 TL), fazlası % 27

58.000 TL’den fazlasının 58.000 TL’si için 13.410 TL (ücret gelirlerinde

88.000 TL’den fazlasının 88.000 TL’si için 21.510 TL), fazlası % 35

 

Not: Kira gelirleri ile birlikte ücret gelirlerinin de beyan edilmesi ve beyan edilen gelir

tutarının (2012 yılı için) 58.000 TL’yi aşması halinde, gelir vergisi, 25.02.2011 tarihli ve 75 sıra

nolu Gelir Vergisi Sirkülerinde yapılan açıklamalara göre hesaplanacaktır.

 

15. VERGİNİN ÖDENMESİ

Beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi MART ve TEMMUZ

aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir. Hesaplanan vergi;

• Mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine,

• Bağlı olunan vergi dairesindeki hesabın bildirilmesi şartıyla diğer vergi

dairelerine,

• Tahsile yetkili banka şubelerine ödenebilir.

Ödeyeceğiniz gelir vergisini www.gib.gov.tr adresindeki

“Hesaplamalar ” bölümünden yararlanarak öğrenebilirsiniz.

(www.gib.gov.tr →Ana Sayfa→ İnternet Vergi Dairesi →

Hesaplamalar →GMSİ)

 

16. KİRA GELİRLERİNİN BEYANINA İLİŞKİN ÖRNEKLER

Örnek 1: Kerem UZUNYAYLA, 2012 yılında tamamı tevkif yoluyla

vergilendirilmiş 18.000 TL işyeri kira geliri ve 20.000 TL mevduat faizi ile

birlikte konut olarak kiraya verdiği dairesinden 2.700 TL kira geliri elde

etmiştir.

İşyeri Kira Geliri (Brüt) 18.000 TL

Konut Kira Geliri 2.700 TL

Mevduat Faizi 20.000

• Tevkif yoluyla vergilendirilen 20.000 TL mevduat faizi geliri, tutarı ne

olursa olsun beyan edilmeyecektir.

• Konut kira gelirinden 3.000 TL’lik istisna düşülecek olup, kalan tutar

beyan edilecektir. Örnekte, istisna haddinin altında konut kira geliri elde

edildiğinden beyan edilmeyecektir.

• Tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş işyeri kira geliri olan 18.000 TL

ise 25.000 TL’lik beyan sınırını aşmadığından yıllık beyanname ile beyan

edilmeyecektir.

Örnek 2: Kemal YILDIZ, dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu

2012 yılında 15.000 TL kira

geliri elde etmiştir.

Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, ger-

çek gider yöntemini seçmiş

olup, bu konut ile ilgili ger-

çek giderleri toplamı 4.000

TL’dir.

(Gerçek gider usulünü

seçen mükellefler, vergiden istisna edilen kısma

isabet eden giderleri

hasılatlarından gider olarak

indiremeyecekler, sadece vergiye tabi hasılata isabet eden giderleri indirebileceklerdir. Bunun için toplam gider tutarının vergiye tabi hasılata isabet

eden kısmının hesaplanması gerekir. Vergiye tabi hasılata isabet eden gider

aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.)

Vergiye Tabi Hasılat = Toplam Hasılat – Konut Kira Geliri İstisnası

= 15.000 – 3.000 = 12.000 TL

İndirilebilecek Gider = Toplam Gider x Vergiye Tabi Hasılat

Toplam Hasılat

=

4.000 x 12.000

= 3.200 TL

15.000

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi

hesaplanacaktır.

Gayrisafi İrat Toplamı 15.000 TL

Vergiden İstisna Tutar 3.000 TL

Kalan (15.000 – 3.000) 12.000 TL

İndirilebilecek Gerçek Gider Tutarı 3.200 TL

Vergiye Tabi Gelir (12.000 – 3.200) 8.800 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 1.320 TL

Damga Vergisi 39,65 TL

Örnek 3: Elif HAKTAŞ, 2012 yılında dairesini konut olarak kiraya

vermesi sonucu 18.000 TL kira geliri elde etmiştir.

Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini

seçmiştir.

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi

hesaplanacaktır.

Gayrisafi İrat Toplamı 18.000 TL

Vergiden İstisna Tutar 3.000 TL

Kalan (18.000 – 3.000) 15.000 TL

%25 Götürü Gider (15.000 x %25) 3.750 TL

Vergiye Tabi Gelir (15.000 – 3.750) 11.250 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 1.750 TL

Damga Vergisi 39,65 TL

Örnek 4: İsmail ERDOĞAN, 2012 yılında konut olarak kiraya verdiği

dairesinden 18.000 TL ve işyeri olarak kiraya verdiği dairesinden ise 32.000

TL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedelleri üzerinden

6.400 TL tevkifat yapılmıştır.

Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini

seçmiştir.

Konut kira gelirinin istisnayı aşan tutarı ile işyeri kira geliri toplamı olan

(15.000+32.000=) 47.000 TL, 2012 yılı için beyan sınırı olan 25.000 TL’yi

aştığı için, tevkifata tabi tutulmuş olan işyeri kira geliri de konut kira geliri ile

birlikte beyan edilecektir.

Konut ve işyeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde,

istisna sadece konut kira gelirine uygulanır.

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi

hesaplanacaktır.

Konut Kira Geliri 18.000 TL

Vergiden İstisna Tutar 3.000 TL

Kalan 15.000 TL

İşyeri Kira Geliri 32.000 TL

Gayrisafi İrat Toplamı (15.000 + 32.000) 47.000 TL

%25 Götürü Gider (47.000 x %25) 11.750 TL

Vergiye Tabi Gelir (47.000-11.750) 35.250 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 7.267,50 TL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler 6.400 TL

Ödenecek Gelir Vergisi 867,50 TL

Damga Vergisi 39,65 TL
Örnek 5: Sevilay GÜNEŞ ve eşi Yılmaz GÜNEŞ, 2012 yılında ayrı

ayrı 1/2 hissesine sahip oldukları dairelerini konut olarak kiraya vermeleri

sonucu, 24.000 TL kira geliri elde etmişlerdir.

Sevilay GÜNEŞ ayrıca 2012 yılında işyeri olarak kiraya verdiği

gayrimenkulünden 13.000 TL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen

kira bedeli üzerinden 2.600 TL gelir vergisi tevkifatı yapılmıştır.

Yılmaz GÜNEŞ aynı zamanda avukatlık faaliyetinden dolayı 2012 yılında

72.000 TL serbest meslek kazancı elde etmiştir. Yıl içinde serbest meslek

kazancından 14.400 TL tevkifat yapılmıştır.

Her iki mükellef de götürü gider yöntemini seçmiştir.

Mükelleflerin kira gelirlerine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi

hesaplanacaktır.

Sevilay GÜNEŞ’in Beyanı:

Örnekte kiraya verilen konut 1/2 hisseli olduğundan elde edilen 24.000

TL kira gelirinin (24.000/2) 12.000 TL’sini Sevilay GÜNEŞ, 12.000 TL’sini

de Yılmaz GÜNEŞ ayrı ayrı beyan edecektir.

Sevilay GÜNEŞ’in gelir vergisi tevkifatına tabi tutulan işyeri kira geliri

13.000 TL ile hissesine düşen konut kira gelirinin gelir vergisinden istisna

tutarı aşan kısmı (12.000 –3.000=) 9.000 TL birlikte dikkate alındığında

(13.000+9.000=) 22.000 TL 2012 yılı için beyanname verme sınırı olan 25.000

TL’yi aşmadığından, işyeri kira geliri beyannameye dahil edilmeyecek olup,

sadece hissesine düşen 12.000 TL konut kira geliri beyan edilecektir.

Gayrisafi İrat Toplamı 12.000 TL

Vergiden İstisna Tutar 3.000 TL

Kalan (12.000 – 3.000) 9.000 TL

%25 Götürü Gider (9.000 x %25) 2.250 TL

Vergiye Tabi Gelir (9.000 – 2.250) 6.750 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 1.012,50 TL

Damga Vergisi 39,65 TL

Yılmaz GÜNEŞ’in Beyanı:

Yılmaz GÜNEŞ, konut olarak kiraya verilen daireden hissesine düşen

kira geliri 12.000 TL’dir.

Kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek

zorunda olan mükellefler, 3.000 TL’lik konut kira geliri istisnasından

yararlanamazlar.

Mükellef, gerçek usulde gelir vergisine tabi serbest meslek erbabı

olduğundan, konut kira geliri istisnasından yararlanamayacaktır. Yıllık gelir

vergisi beyannamesinde serbest meslek kazancıyla birlikte kira gelirini de

beyan etmek zorundadır.

Konut Kira Geliri 12.000 TL

%25 Götürü Gider (12.000 x %25) 3.000 TL

Safi İrat 9.000 TL

Serbest Meslek Kazancı 72.000 TL

Beyan Edilen Gelirler Toplamı (72.000+9.000) 81.000 TL

Vergiye Tabi Gelir 81.000 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 21.460 TL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler 14.400 TL

Ödenecek Gelir Vergisi 7.060 TL

Damga Vergisi 39,65 TL

Örnek 6: Ahmet KARACAN,

sahibi olduğu iki daireyi konut olarak

kiraya vermesi sonucunda 2012

yılında toplam 48.000 TL kira geliri

elde etmiştir. Mükellef, 12.04.2012

tarihinde Sağlık Bakanlığına bağlı bir

hastaneye 5.000 TL ve 23.10.2012

tarihinde kamuya ait bir yetiştirme

yurduna 8.000 TL nakit olarak

bağışta bulunmuştur.

Beyana tabi başka geliri

bulunmayan mükellef, götürü gider

yöntemini seçmiştir.

Mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi aşağıdaki gibi

hesaplanacaktır.

Gayrisafi İrat Toplamı 48.000TL

Vergiden İstisna Tutar 3.000 TL

Kalan (48.000 – 3.000) 45.000 TL

%25 Götürü Gider (45.000 x %25) 11.250 TL

Safi İrat (45.000 – 11.250) 33.750 TL

Okul, Yurt ve Sağlık Tesisleri İçin Yap. Bağış ve

Yardımlar* 13.000 TL

Vergiye Tabi Gelir (33.750 – 13.000) 20.750 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 3.650 TL

Damga Vergisi 39,65 TL

(*) Okul, yurt, sağlık tesisleri ve huzurevleri için genel ve özel bütçeli kamu idarelerine,

il özel idarelerine, belediyelere ve köylere yapılan bağış ve yardımların tamamı indirim konusu

yapılabilecektir. Bu nedenle örneğimizdeki, kamuya ait yetiştirme yurduna nakit olarak yapılan

8.000 TL ile Sağlık Bakanlığına bağlı bir hastaneye nakit olarak yapılan 5.000 TL ’nin tamamı

indirim konusu yapılabilecektir.

Örnek 7: Zerrin KILINÇ, sahibi bulunduğu işyerini 2012 yılında basit usulde

vergilendirilen bir mükellefe kiralamış ve 2.900 TL işyeri kira geliri elde

etmiştir.

Basit usuldeki mükelleflerden elde edilen ve vergi kesintisi ile istisna

uygulamasına tabi olmayan işyeri kira gelirlerinde, beyanname verme sınırı

1.290 TL’dir. Mükellefin, 2.900 TL tutarındaki işyeri kira gelirinin 2012 yılı

için beyanname verme sınırı olan 1.290 TL’yi aşması nedeniyle tamamı beyan

edilecektir.

Götürü gider yöntemini seçen mükellefin kira gelirine ilişkin gelir vergisi

aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

İşyeri Kira Geliri 2.900 TL

%25 Götürü Gider (2.900 x %25) 725 TL

Vergiye Tabi Gelir (2.900-725) 2.175 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 326,25 TL

Damga Vergisi 39,65 TL

Örnek 8: Celal DEMİRCİ, üç adet dairesini konut olarak kiraya vermesi

sonucu yıllık 12.000 TL, 7.000 TL ve 4.800 TL kira geliri elde etmiştir.

Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, götürü gider yöntemini

seçmiştir.

Mükellefin gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Mükellefin, 2012 yılında kiraya verdiği üç konuttan elde ettiği toplam

kira geliri:

12.000 + 7.000 + 4.800 = 23.800 TL’dir.

Birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi halinde istisna kira gelirleri

toplamına bir defa uygulanacaktır.

Konut Kira Geliri 23.800 TL

Vergiden İstisna Tutar 3.000 TL

Kalan (23.000-3.000) 20.800 TL

%25 Götürü Gider (20.800 x %25) 5.200 TL

Vergiye Tabi Gelir (20.800-5.200) 15.600 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 2.620 TL

Damga Vergisi 39,65 TL

17. BEYANNAMENİN DOLDURULMASINDA DİKKAT

EDİLECEK HUSUSLAR

Beyanname ve gelir elde edilen gayrimenkul sayısının beşten fazla olması

halinde kullanılacak ek föy;

• Beyanname bir örnek doldurulacaktır.

• Mavi veya siyah tükenmez kalem kullanılarak BÜYÜK MATBAA

HARFLERİ ile doldurulacaktır.

• Okunaklı bir şekilde silinti ve kazıntı yapılmadan düzenlenmesine özen

gösterilecektir.

• Rakamlar arasına herhangi bir işaret konulmayacaktır.

• Sayısal ifadeler romen rakamı ile yazılmayacaktır.

• Alfabetik karakterler sola, sayısal karakterler sağa yanaşık olarak

yazılacaktır.

• Gelir Vergisi Beyannamesi “Tablo-4”, “Gayrimenkul Sermaye İradına

İlişkin Belgeler” bölümünde yer alan, “Adres No” satırına;

“https://adres.nvi.gov.tr/Pages/Bildirim/Dogrulama/YerlesimYeriDogrulama.aspx”

internet sayfasından gayrimenkul adresine ilişkin 10 rakamlı numara

yazılacaktır.

• Kira geliri elde edilen gayrimenkulün hisseli olması durumunda, diğer

ortak/ortaklara ilişkin bilgilerin; Gelir Vergisi Beyannamesinin “Tablo-4”

“Gayrimenkul Sermaye İradına İlişkin Bilgiler” bölümündeki “Diğer

Ortakların” satırında yer alan “Pay Oranı”, “Adı-Soyadı/Unvanı”, “Vergi

Kimlik Numarası” kısımlarının doldurulması gerekmektedir.

• Elektronik ortamda beyanname verecek olan mükellefler beyannamelerini,

https://ebeyanname.gib.gov.tr adresinde yer alan kılavuza uygun olarak

dolduracaklardır.

 

VERGİNİZİ ÖDEYEBİLECEĞİNİZ ANLAŞMALI BANKALAR (*)

AKBANK T.A.Ş.,  

AKTİF YATIRIM BANKASI A.Ş.,  

ALBARAKA TÜRK KATILIM BANKASI A.Ş.,  

ALTERNATİFBANK A.Ş.,  

ANADOLUBANK A.Ş.,  

ASYA KATILIM BANKASI A.Ş.,  

CITIBANK A.Ş.,  

DENİZBANK A.Ş.,  

EUROBANK TEKFEN A.Ş.,  

FİNANSBANK A.Ş.,  

HSBC BANK A.Ş.,  

ING BANK A.Ş.,  

KUVEYT TÜRK KATILIM BANKASI A.Ş.,  

ŞEKERBANK T.A.Ş.,  

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş.,  

TEKSTİLBANK A.Ş.,  

TURKISHBANK A.Ş.,  

TURKLAND BANK A.Ş.,  

TÜRK EKONOMİ BANKASI A.Ş.,  

TÜRKİYE FİNANS KATILIM BANKASI A.Ş.,  

TÜRKİYE GARANTİ BANKASI A.Ş.,  

TÜRKİYE HALK BANKASI A.Ş.,  

TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş.

T.C. POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

(PTT) **,  

TÜRKİYE VAKIFLAR BANKASI T.A.O.,  

YAPI VE KREDİ BANKASI A.Ş.,  

*Vadesi geçmiş vergi borçlarının (Motorlu Taşıtlar Vergisi, Trafik İdari Para Cezası,

Motorlu Taşıt Araçlarına İlişkin Özel Tüketim Vergisi (Tescile Tabi Olanlar) hariç olmak üzere)

bankalar aracılığı ile ödenmesi mümkün bulunmamaktadır.

**PTT işyerlerince sadece Trafik İdari Para Cezası, Geçiş Ücreti ve İdari Para Cezası

tahsilatı yapılmaktadır.
www.gib.gov.tr

Post a Comment

*
*